26-11-17

Wat doet de overvloed aan porno met ons?

Wat voor invloed heeft porno op relaties en seks? Filmmaker Vincent Boy Kars (27) ging op zoek. In zijn documentairereeks 'Vieze film', vanaf morgen op tv, volgt hij drie debuterende pornoregisseurs.

Isabel Baneke
Beeld van de opnames van 'Vieze film'. ©vpro

Er klinkt gekreun. De kermende klanken zijn moeilijk te rijmen met het idyllische beeld dat de kijker tegemoet komt. Te zien is een veld vol groene maisplanten, zachtjes meedeinend met het flauwe zuchtje wind. Een boerderij, een elektriciteitsmast, traag voorbij trekkende schapenwolken in een verder blauwe lucht.

Tussen de planten bewegen twee naakte lichamen. Op een kleedje ligt een jonge vrouw op haar rug. Haar handen liggen gevouwen op haar buik, haar gebogen benen zijn gespreid. Speels veegt ze donkere lokken uit het gezicht van de jongeman tussen haar dijen.

'Corn', de eerste pornofilm van regisseur Angelo Raaijmakers (24), start met liefdevolle seks. Twee paar reebruine ogen vinden elkaar steeds opnieuw, teder verkennen de mannelijke lippen en handen de zachte contouren van de vrouw. Maar naarmate de minuten verstrijken, verruwt het spel der paring, liefde transformeert in rauwe lust. Ruw worden de borsten tegen de grond geduwd, een hand trekt aan een bruine bos haren, de blik van de man verhardt. 

Het gebrek aan intimiteit laat me na het kijken van porno achter met een gevoel van eenzaamheid

Regisseur Angelo Raaijmakers

Eigenlijk illustreert de sekspartij de tegenstrijdige gevoelens die in Raaijmakers opborrelen wanneer hij denkt aan het kijken van porno en zijn eigen seksualiteit. Duizenden erotische filmpjes zijn door zijn blikveld geschoven, sinds hij op zijn elfde voor het eerst per abuis naar een pornofilm op tv zapte.

"Enerzijds windt de aanblik van hersenloos neuken mij op", legt hij uit. "Anderzijds laat het gebrek aan intimiteit me na het kijken van porno achter met een sentiment van eenzaamheid, een gevoel van leegte."

Raaijmakers was en is bang dat porno hem heeft afgestompt, dat het de mate waarin hij opgewonden raakt van de meisjes in zijn bed vermindert. "En ook mijn verwachtingen over wat seks was en zou moeten zijn, strookten zeker de eerste jaren waarin ik seksueel actief was niet met de werkelijkheid."

Iedereen kijkt naar porno, maar niemand praat erover. Wat doet die overvloed met ons?

Documentairemaker Vincent Boy Kars

Innerlijk conflict

Dat innerlijke conflict fascineerde ook regisseur Vincent Boy Kars (27), een voormalig studiegenoot van Raaijmakers aan de Bredase kunstacademie St. Joost. Om de invloed van porno op relaties, seksualiteit en het leven te onderzoeken, volgde Kars drie collega's van zijn leeftijd die op zijn verzoek voor het eerst een seksfilm draaien.

De totstandkoming van 'Corn' vormt de eerste aflevering van zijn driedelige documentaireserie 'Vieze film', die de VPRO vanaf morgenavond uitzendt op NPO2. "In de reeks neem ik mijn eigen generatie onder de loep, de eerste lichting pubers die opgroeide met het internet. Met een druk op de knop zijn daarop de meest extreme filmpjes gratis te bekijken. Iedereen kijkt naar porno, maar niemand praat erover. Wat doet die overvloed met ons?"

Kars zelf zag zijn eerste blootfilm toen hij elf jaar oud was. "Nu kijk ik zo'n drie keer per week porno, maar in mijn puberteit kroop ik bijna elke dag achter mijn computer om naar seks te kijken. Ik werd pas op mijn achttiende ontmaagd: moet je nagaan hoeveel porno ik op dat moment al achter de kiezen had." Onlangs heeft de documentairemaker uitgerekend hoe veel pornografische filmpjes hij inmiddels op de teller heeft staan: ruim twintigduizend. "Bizar eigenlijk toch? En daar ben ik zeker niet uniek in."

Daar heeft Kars gelijk in. Uit recent Vlaams onderzoek blijkt dat porno een prominente plaats in de dagbesteding heeft: gemiddeld surft men drie keer per week naar erotische filmpjes, circa 25 minuten. Mannen kijken vaker dan vrouwen: een op de vijf geeft aan dagelijks online seks te bekijken. Onder vrouwen doet 1,2 procent dat in die frequentie.

"Porno is verslavend", legt Kars uit. "En dat hoeft helemaal niet erg te zijn. Het is lekker om even met verstand op nul naar seksende mensen te kijken. Het kan een uitlaatklep zijn. Met porno raak ik stress kwijt. Bovendien heb ik er als jochie mijn seksualiteit mee ontdekt, porno was mijn seksuele voorlichting. En nog steeds leer ik soms via online filmpjes over verschillende standjes en dynamieken: van hard tot liefdevol en alles daartussenin."

Tegenvaller

Pas later begreep ik dat het niet zo moest als in main­stream-por­no – eerst pijpen en dan neuken – en werd seks intiem.

Documentairemaker Vincent Boy Kars

Toch zitten er volgens de documentairemaker ook negatieve kanten aan zijn kennismaking met erotische beelden op internet. "De eerste keer viel enorm tegen. Ik gedroeg me alsof ik in een pornofilm speelde, had geen idee wat ik aan het doen was. Pas later begreep ik dat het niet zo moest als in mainstream-porno – eerst pijpen en dan neuken – en werd seks intiem."

Bovendien maakten al die blote acteurs die op zijn netvlies gebrand stonden hem onzeker. "De eerste jaren was ik me tijdens de seks heel erg bewust van mezelf. In vogelvlucht zag ik ons daar liggen op dat bed. Door al die pornobeelden in mijn hoofd legde ik de lat voor mezelf onrealistisch hoog: in de films presteren de mannen optimaal, hebben ze afgetrainde lichamen en zeer indrukwekkend gereedschap."

Van zijn bedpartners verwachtte Kars eenzelfde imposante fysiek. Porno maakte zijn fantasie kapot, zegt hij, en doet dat nog steeds, al kan hij het nu beter in perspectief plaatsen. Waar hij op zijn twaalfde al opgewonden raakte van een paar borsten, heeft hij steeds explicietere en heftigere beelden nodig om hetzelfde gevoel op te wekken. Van gangbangs bijvoorbeeld, of filmpjes waarin een vrouw ruig wordt behandeld. Om die verruwing tegen te gaan, dwingt hij zichzelf tegenwoordig soms enkel zijn eigen fantasie te gebruiken wanneer hij zich aftrekt.

©vpro

Ook Raaijmakers twijfelt of de positieve kanten van het kijken van porno opwegen tegen de negatieve kanten. "In mijn puberjaren keek ik anders naar vrouwen dan ik nu doe. Ik had het idee dat ik me moest richten op lekkere wijven met een goeie kont en dikke tieten. Ik dacht in bed bijna in pornoshots. Dat voelde rot. De meisjes met wie ik seks had, droegen soms ook bij aan die oppervlakkigheid. Sommigen gedroegen zich porno-achtig, kreunden overdreven hard en fluisterden zinnen uit dat soort films in mijn oor."

Het verstrijken van de jaren heeft de mannen doen inzien dat huis-tuin-en-keukenseks met een doorsnee meisje er heel anders uitziet dan de beelden op het internet. "Het is goed gekomen: ervaring heeft mijn beleving van seks doen bijtrekken. Nu begrijp ik dat porno nep is, fictie", zegt Raaijmakers.

De invloed van porno op het gedrag van mensen wordt nogal overdreven.

Seksuoloog Ril van Lunsen

En toch, toch kijkt hij nog altijd met gemengde gevoelens naar porno: enerzijds vindt hij het geil en opwindend, anderzijds voelt hij zich goor en maakt het hem onzeker. "Af en toe lijkt het alsof er iets mis is met mij. Welk aandeel heeft porno daarin? Dat vraag ik me nog steeds af. Zelfs het maken van 'Vieze film' heeft me niet alle antwoorden die ik zocht doen vinden."

Overschat

Die zorgen zijn onterecht, stelt Rik van Lunsen, voormalig hoofd van de afdeling seksuologie in het Amsterdamse AMC en schrijver van onder meer het boek 'Seks! Een leven lang leren'. "De invloed van porno op het gedrag van mensen wordt nogal overdreven. Dat het onterecht de schuld krijgt van allerhande problemen, komt door het morele oordeel over de inhoud van porno. Men denkt dat de vaak grove inhoud, de objectivering van naakte lijven en het vrouwonvriendelijke karakter van porno bepalend is voor het gedrag van jongeren. Dat blijkt voor de overgrote meerderheid niet zo te zijn."

Porno is taboe, terwijl Nederlandse onderzoeken keer op keer uitwijzen dat het online kijken naar vrijende mensen nauwelijks effect op het eigen seksleven heeft. Sommige wetenschappers toonden zelfs aan dat volwassenen die porno kijken positiever oordelen over hun eigen seksuele relatie dan mensen die porno mijden. "Al is de richting van dat verband niet duidelijk. Het zou ook goed kunnen dat personen die blij zijn met hun seksleven simpelweg vaker porno kijken. Het is een kip-of-ei-verhaal."

©vpro

Wel heeft porno invloed op het zelfbeeld van jongeren, erkent Van Lunsen. Pubers zijn sowieso al onzeker over hun eigen lijf en beelden van afgetrainde spierbundels en neptieten kunnen dat gevoel versterken. Maar is dat nieuw? De pubers die vijftig jaar geleden in verkleurde Playboys op dat soort beelden masturbeerden, begonnen ook onzeker aan hun seksuele carrière.

"Natuurlijk, met de komst van het internet is het aanbod van pornografische beelden toegenomen", stelt hij. "Maar dat is juist positief: hoe meer informatie over seks, hoe beter. Porno is een prima middel om de fantasie tijdens soloseks op gang te brengen – zo lang het niet de enige vorm van seksuele voorlichting is en jongeren geleerd wordt dat het nep is. En dat gaat met initiatieven als 'Dokter Corrie' steeds beter."

Spelenderwijs

En die torenhoge verwachtingen dan, die de filmmakers hun eerste keer negatief deden ervaren? "Seks is een weg vol kuilen en hoogtepunten, daar leer je van. Wiens ontmaagding was niet klungelig? Door spelenderwijs te experimenteren met leeftijdsgenoten en door goede voorlichting, ontdekken de meeste jongeren vroeg of laat vanzelf wat goede seks is, en dat het niet draait om het levendig ondergaan van krachttoeren."

Ik hoop dat jongeren eerder dan ikzelf ontdekken dat porno fictie is, een fantasie gespeeld door acteurs

Vincent Boy Kars

Dat laatste – jongens moeten presteren, meisjes krijgen onvoldoende mogelijkheden om te ontdekken wat zij fijn vinden – is overigens van alle tijden, benadrukt Van Lunsen, en geen gevolg van porno. "Vijftig jaar geleden vond negentig procent van de vrouwen geen bal aan seks, hun plezier deed er niet toe. De beschuldigende vinger moet dus niet wijzen in de richting van porno, maar naar voorlichting. We moeten meisjes niet alleen leren 'nee' te zeggen, maar meer nadruk leggen op wat ze nodig hebben om 'ja' te zeggen. Wat zijn de voorwaarden voor seksueel plezier?"

Raaijmakers en Kars hopen dat Van Lunsen gelijk heeft, maar zijn nog niet voor de volle honderd procent overtuigd van de onschuld van porno. "Ik hoop dat de tongen van jongeren loskomen door het zien van 'Vieze film'", zegt Kars. "En zo eerder dan ikzelf ontdekken dat porno fictie is, een fantasie gespeeld door professionele acteurs. Porno kan een positieve invloed op je leven hebben, zo lang je dat maar inziet. Ja, dat is de conclusie. Denk ik."

Seksweken op NPO3

De documentaireserie 'Vieze film' van de VPRO is vanaf 2 november drie donderdagen om 22.00 uur te zien op NPO 3. De gemaakte pornofilms komen alleen op internet, waar ze 's avonds na tien uur bekeken kunnen worden.

Van 2 tot en met 24 november staat NPO3 in het teken van seks. Met documentaires, films, series en discussieprogramma's wil de publieke omroep kijkers aansporen over seks te praten, alsook na te denken over zijn grenzen. Zo spreken BNNVARA-presentatoren Geraldine Kemper en Tim Hofman in de driedelige serie 'Verkracht of niet?' over seksueel grensoverschrijdend gedrag en laat Tatum Dagelet, moeder van een tienerdochter, zien wat er kan gebeuren als een pikante selfie publiek bezit wordt in 'Mag ik je tieten zien'. Ook 'Vieze film' van de VPRO is onderdeel van de seksweken.

10:50 Gepost door Rudoris | Commentaren (0) |  Print

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.