27-11-17

Altijd heb ik van je gedroomd, schreef ze

Het gebeurt wel vaker, een leerling die in het geheim verliefd is op een leraar. Uitzonderlijker is het als zij jaren later contact zoekt. Het overkwam Egbert Jan Riethof.

©Studio Vonq
 

Op 31 maart 2013, een zondag, viel er sneeuw. Vriendelijke vlokken die zeiden: laat ons. Eén dagje nog. Ik lag naast haar, schouder aan schouder, in een dampend buitenbad waarvandaan we dwars door een vitrage van vlokken uitkeken over een meer. Vaag zagen we de rand van een bos, een Veluws bos. De warme dampen en de koele vlokken gaven het idee van geborgenheid. Dit hier - dit was alles wat er was. Ze fluisterde iets in m'n oor. Onverstaanbaar, maar dat maakte niet uit.

Na die dag hebben we elkaar niet meer gezien.

Scharrel

Vier jaar en zeven maanden geleden is dat. Ik zie haar nog zwaaien, Eva, toen we na het saunabezoek afscheid namen bij het station van Amersfoort. Het verdriet is er niet meer elke dag of elke week, maar als het zich voordoet ben ik net zo broos als de sneeuw die zich ophoopte aan de rand van dat dampende buitenbad. 

Vrienden luisterden als ik er iets over zei. Knikten. Zal best. ,,Hoe is het met je scharrel?'' vroeg iemand die ik over de afloop had verteld maar die dat alweer vergeten was. Niet over praten, werd het devies, en zo verplaatsten de beelden zich naar een afgesloten plek van het bewustzijn, zo'n nis waar het kwetsbaarste ligt opgeslagen.

Ik begreep de vrienden wel. Eva, een oninteressant intermezzo. Waar maakte zo'n man van 59 zich druk om? En ja, waar wás ik eigenlijk mee bezig? Er viel wel wat anders te doen dan zemelen over liefdes-verdriet. Niet lang daarvoor was ik gescheiden en dan heet het: je bent 'nog niet toe' aan een nieuwe liefde.

Voor de hand

Mijn vrienden geloofden niet erg in de diepgang van de gevoelens. Zij wisten dan ook niet dat de verhouding een geschiedenis had. De oorsprong lag niet in juni 2012, toen de relatie begon, maar veel verder weg, ergens in het schooljaar 1984-85. Ik was leraar en Eva, 16 jaar, zat in 4-atheneum, een hartverwarmend gezellige, roerige klas. Zij was daarin erg aanwezig, zonder veel te zeggen; goedlachs, ironisch, vol aandacht en oprecht geïnteresseerd in literatuur en taal, mijn vak.

Met deze klas gingen de mentor en ik in mei een weekend kamperen aan de rand van een duingebied. Op zaterdag maakten we een fietstocht. En toen kwam Eva nonchalant naast me fietsen. Ze vertelde over een clubje waar ze bij had gezeten. We zwegen ook even, al fietsend. Ik weet nog dat dat een gewaarwording gaf van... vrede. Alles was goed. Een paar onnozele minuten die me 27 jaar zijn bijgebleven. Ik weet ook nog dat ik vrij snel naast een ander ben gaan fietsen.

Die nacht was het dropping. In groepjes werden de leerlingen ergens in de duinen afgezet en dan moesten ze de weg terug vinden. Geen werkweek of klassenuitje zonder dropping in die dagen. Riskant - maar zo ging het. Ik was ongerust toen de groepen wegbleven, maar mentor Jaap zat er allerminst mee. ,,Dan gaan ze toch lekker in de struiken slapen?'' En hij ging spoorslags naar huis, want hij moest nog naar een feest van z'n voetbalclub. Waarna ik maar op m'n slaapzak ging liggen. Rond 1 uur verscheen het hoofd van Eva in de tentopening: de eerste groep was terug.

Haar gezicht zweefde boven het mijne, een intiem moment. De andere groepen waren de verkeerde kant op gelopen, zei ze. De woordkeuze van de 16-jarige was fijnzinnig, want ze liet zonder de anderen af te vallen raden dat ze dat expres hadden gedaan.

Andere dingen

Het kwam allemaal goed, en ik dacht in de jaren erna nauwelijks meer aan Eva, want ik had andere dingen aan m'n hoofd.

Nauwelijks - maar niet helemáál niet. In 5-atheneum had ze een andere leraar Nederlands. In januari verhuisde ze met haar ouders naar een ander deel van het land. Ik kreeg nog een paar keer een brief, waarop ik niet heb geantwoord.

Zomer 1987 stond ze voor mijn deur in Amsterdam-Zuid - om haar atheneumdiploma te laten zien, zei ze met een zweem van zelfspot. We wandelden door het Vondelpark, maar ik was er met m'n gedachten niet bij. Wel viel me op dat ze stampend liep, vrij onelegant, maar ze zag er blij en gelukkig uit. In 1990 kreeg ik een envelop met vier erotische gedichten, zonder enig begeleidend commentaar.

In 1991 vertelde iemand dat ze in Rome woonde met een knappe Italiaan. Zo, het klopt allemaal weer, dacht ik bij mezelf. Hollandse schone plus Zuid-Europeaanse charmeur. Jaren later hoorde ik dat ze in Nederland samenwoonde met een andere man, een stuk ouder. En ze had een kind.

In januari 2012 kwam op mijn Twitter-account een boodschap binnen: 'Hoe gaat het?' Even moest ik nadenken, Eva? Oh, Eva. Pas eind april stuurde ik terug: 'Goed, en met jou?'

Zo begon het.

De vijfde mail

Er volgde een uitwisseling van elk vier brave e-mails. Ergens op de sociale media had ze uitgevonden dat ik 'uit elkaar' was. Wat vervelend voor me. Intussen was het voor mij of ik weer naast haar fietste in de duinen, zoals in 1985. Wonderlijk heldere beelden. Was er iets bijzonders tussen ons dat de jaren overspande, of legde ik dat er zelf in?

Of ik al aan een nieuwe vriendin dacht. Nee, antwoordde ik in de vijfde mail. Toen kwam het, opeens: 'Ik wil jou. Altijd heb ik van je gedroomd. Over je gefantaseerd. Ik was zo verliefd', schreef ze.

Echt verrast was ik niet, want soms weet je dingen zonder dat je ze wilt weten. Wel was de heftigheid overrompelend. Na een paar dagen wennen, begon ik aan Eva te denken als rijpere vrouw - ze was 43 - en als liefdespartner, dus aan haar zoals ik haar niet eerder had gezien. Dat beviel goed.

Na nog een maand ontmoetten we elkaar in Utrecht. Ze was uiterlijk weinig veranderd, maar haar woordkeuze was een stuk minder fijnzinnig. Ze verklaarde zich bereid onmiddellijk een 'liefst deprimerende hotelkamer' in te rennen om 'keihard... (etc.)'. Daar stond ik paf van en het gebeurde dan ook niet, die dag niet, noch de eerste maanden erna. Een bevriende collega: ,,Op onze leeftijd? Dat wordt lastig.''

De driestheid ging er weldra af en er begon een zachtzinnige toenadering. Alles was nieuw en spannend - maar voelde tegelijk vertrouwd doordat er een verleden was, 27 jaren die diepte gaven aan de liefde die zich ontwikkelde. We ontmoetten elkaar een of twee keer per week, meestal voor een wandeling. Alles wat geliefden doen, deden we. Altijd blij elkaar te zien. In een stationshal naar elkaar toe rennen. Hand in hand lopen. En nog zo wat van die afgezaagde dingen.

Mijn kinderen kregen er lucht van toen ik iets te vaak op lollige toon zei dat ik naar de Intratuin ging. Had pap een vriendin? Dochter (19) vond het 'wel wat snel'. Zoon (17) ontmoette Eva bij toeval langs een voetbalveld en sprak: ,,Ik zou haar wel doen'' - als compliment op te vatten. Beiden woonden bij mij, en het leek beter me daar niet met Eva te vertonen. Maar bij haar thuis komen was al helemaal uitgesloten.

Zij woonde namelijk nog met de oudere man en een zoon die nu in de puberleeftijd was. In de onderneming van deze man deed Eva met bezieling en toewijding haar dagelijks werk. Ze zei van alles over hem: dat de liefde over was, er 'eigenlijk nooit echt' was geweest; hij was manipulatief, een bullebak soms, aan de andere kant vaak ook goed voor haar, de vader van haar kind, haar zakenpartner. Ze wilde bij hem weg, zei ze, maar dat moest 'op een goede manier' gebeuren. Kon dat eigenlijk wel? En dan, ze wilde haar kind geen pijn doen. En haar werk niet kwijt. Ze voelde zich schuldig: immers, ze bedroog hen.

Hoe moest dit verder? Intussen voelden we ons gelukkig telkens als we elkaar zagen, altijd maar een paar uur, afgepaste hoeveelheden tijd en ruimte, eilanden waar het overige niet bestond. Ik keek naar haar en hield van haar stampende loopje en dat ze dingen in mijn oor fluisterde, meestal onverstaanbaar. Het was mooi, het was goed en het was fout.

Totaal

Die middag van 31 maart 2013 stond Eva onder grote druk, al had ze die zorgen buiten de dampen en de sneeuwvlokken weten te plaatsen. De partner was erachter gekomen en dreigde haar alles af te nemen: kind, huis en werk, kortom haar leven. ,,Hij heeft de macht, hij kan het doen'', zei Eva.

In een mail kondigde ze een paar dagen later aan dat ze alle contact met mij ging verbreken. Totaal. Het kon niet anders dan totaal. Ze koos voor het bestaande. Deed niets anders dan huilen, zei ze.

,,Zo gaat het toch meestal, ontrouwe mensen kiezen toch voor hun partner'', zei een vriend. ,,Er zijn dingen die jij niet weet. Ze had meer met die man dan ze toegaf. Zet het uit je hoofd.''

Zet het uit je hoofd. Dat is dus in nagenoeg vijf jaar niet gelukt.

* Eva heet in het echt anders.

10:01 Gepost door Rudoris | Commentaren (0) |  Print

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.