04-09-17

Veilig Verkeer Nederland wil af van fiets met stang. Is het einde van de herenfiets nabij?

Als het aan Veilig Verkeer Nederland ligt, doorkruisen heren op leeftijd en jonge vaders binnenkort op een damesfiets het verkeer. De reden: de stang veroorzaakt geregeld ongelukken waarbij gewonden vallen. Betekent dit de opmars van de genderneutrale fiets?

Pieter Hotse Smit
Voormalig informateur Herman Tjeenk Willink op zijn herenfiets bij aankomst op het Binnenhof ©ANP

Voor zijn veiligheid zou het goed zijn als de man voortaan door het leven gaat op een damesmodel. Met die opmerkelijke oproep kwamen Veilig Verkeer Nederland (VVN) en jongerenorganisatie TeamAlert woensdag. Om het aantal verkeersslachtoffers onder fietsers terug te dringen, proberen ze met name jonge vaders met kinderzitjes en heren op leeftijd ertoe te verleiden op een fiets zonder stang te klimmen. Maar de man blijkt om heel andere redenen dan veiligheid de stangloze fiets al te hebben omarmd. 

Bij de Fietsersbond zien ze dit vooral onder senioren veel langer gebeuren. Vanwege de risico's, maar met name omdat ze door stramheid hun been niet meer zo gemakkelijk over het zadel kunnen zwaaien. 'We adviseren deze groep, maar ook jonge vaders, tijdens onze fietslessen nadrukkelijk de stang af te zweren', zegt Douwtje de Vries van de bond. 'We spreken overigens van 'diamantframe' en 'fiets met lage opstap'; de termen heren- en damesfietsen zijn echt niet meer van deze tijd.'

Voorovergebogen 

Het gevaar op de herenfiets zou volgens VVN en TeamAlert met name schuilen in de houding. Bestuurders daarvan zitten meer voorovergebogen, waardoor het hoofd bij een valpartij eerder de grond raakt dan schouder of heup. Ook zouden ouderen bij het op- en afstappen meer risico's lopen. De organisaties baseren zich onder meer op een onderzoek met crashtests van het Zweedse nationale onderzoeksinstituut op het gebied van verkeer en transport, maar de studie blijkt zich toe te spitsen op racefietsen en mountainbikes, moet VVN toegeven.

Toch is het risico op vallen door de stang niet denkbeeldig, zegt Peter van der Knaap, directeur van nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek (SWOV). Wat niet wegneemt dat hij dubbel staat in de oproep van VVN. 'Ook met een stang zijn genoeg simpelere maatregelen te treffen om de risico's op vallen te verkleinen', zegt hij. 'Door het zadel niet te hoog te zetten, bijvoorbeeld.'

Gebrekkige infrastructuur

De herenfiets stamt uit de negentiende eeuw, toen de stalen driehoeksverbinding meer stevigheid gaf aan de zwaardere en sterkere man. De lichtere dame – met rok – kon overweg met de zwabberconstructie zonder storende stang. ‘Inmiddels worden fietsen van aluminium gemaakt, wat evenveel stevigheid biedt bij een damesmodel’, zegt Floris Liebrand van de vereniging voor Rijwielen en Automobiel Industrie (RAI). 'Inmiddels zijn damesfietsen bijna net zo stabiel als herenfietsen, ondanks het verschil in constructie.'

Bovendien zijn er voor de verkeersveiligheid effectievere maatregelen denkbaar om het jaarlijkse aantal fatale ongelukken (gemiddeld 200 fietsers) terug te dringen, zegt Van der Knaap. Zoals werk maken van gebrekkige infrastructuur, wat in de helft van de fietsongevallen een rol speelt. Ook betere handhaving op verkeersovertredingen van medeweggebruikers kan incidenten voorkomen. Maar toch, zegt ook de SWOV, het zou kunnen helpen en dus kan het geen kwaad als de man de switch maakt.

Dat met name oudere mannen voorop lopen in het stangloos door het leven gaan, blijkt ook uit de verkoopcijfers van de onder senioren populaire elektrische fiets. Volgens een producent in Nederland, die alleen anoniem gegevens wil delen, wordt 80 procent van de e-bikes als damesmodel verkocht. Ook bij hippere fietsen is het aandeel zonder stang met 70 procent hoger dan bij de gewone stadsfiets (60 procent). 

'Het is pure emancipatie', zegt Floris Liebrand van de vereniging voor Rijwielen en Automobiel Industrie (RAI). 'In tegenstelling tot vroeger durft de man gezien te worden op een damesfiets. Je ziet het ook aan de opkomst van de uniseksmodellen, waarbij de bovenste stang een minder scherpe hoek heeft.' 

Aflopende zaak dus, die horizontale bovenstang? Nee, zegt de branche. De markt loopt weliswaar voor op de wens van VVN, maar de herenfiets zal overleven, is de opvatting. Simpelweg omdat bepaalde mannen nu eenmaal niet zonder kunnen. En dan gaat het niet alleen over de groep die zich te mannelijk zal blijven voelen voor het feminiene model, maar ook over langere en zwaardere mannen voor wie een extra sterk driekhoeksframe noodzakelijk blijft.

Hetzelfde geldt voor mountainbikes en racefietsen, zegt Gijsbert ter Haar van fietsenmerk Giant. 'We gaan niet meemaken dat Tom Dumoulin op een racefiets zonder stang voorbij komt rijden.'

07:06 Gepost door Rudoris | Commentaren (0) |  Print

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.