08-08-17

Tips voor "tips" (voor tips in België kun je beter naar de Wind fluiten)

Fooi: Wij Nederlanders staan in het buitenland niet bekend als gulle gevers. Hoeveel fooi geef je op vakantie? De etiquette van 'tippen' in den vreemde.

Of het ontbijt naar wens was, vroeg de serveerster in de New Yorkse diner op geïrriteerde toon. Ja, mijn orange juice vers, mijn eieren zoals ik ze het liefste heb - sunny side up - en de koffie rechtstreeks van de warme plaat. Niets te klagen dus. Waarom bedroeg haar fooi dan maar 10 procent en niet 25 procent van het totaalbedrag onderaan de rekening? Wist ik dan niet hoe duur het leven in de Big Apple was en dat ook zij moest eten?

Meer Nederlandse vakantiegangers stoeien met het geven van fooi, weet Anne-Marie van Leggelo, etiquette-expert en directeur van Het Etiquette Bureau in Wassenaar. ,,Dat komt doordat we zuinig zijn en bovendien geen echte regels kennen voor het geven van fooi. Niet zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar horecapersoneel voor het loon afhankelijk is van tips.''

Kijk op de bon

Maar hoe hoort het dan wel? ,,In Amerikaanse restaurants staat meestal op de bon of menukaart aangegeven hoeveel fooi er van de gast wordt verwacht. Een tip van 20 procent op de rekening is standaard. In grote steden, zoals New York, is dat zelfs 25 procent. Dit omdat de kosten van levensonderhoud er veel hoger zijn'', verklaart Van Leggeloo.

 
Dichter bij huis kan de menukaart of bon ook tot hulp zijn, bijvoorbeeld in Italië. Van Leggelo: ,,In Italië brengen ze vaak 'Pane e Coperto' in rekening: een apart bedrag voor het couvert en het mandje brood. Een fooi achterlaten is dan niet gebruikelijk, maar wordt wel gewaardeerd. Zo'n 5 à 10 procent.''

Ook in Griekenland is 5 procent gebruikelijk, maar fooi geven is er niet verplicht.

In het onder Nederlandse vakantiegangers populaire Frankrijk is de service meestal bij de prijs inbegrepen. Zo niet, dan staat er op de bon 'Service non compris'. In dat geval wordt een fooi van ongeveer 10 procent verwacht.

Ook bij de Duitsers, Scandinaviërs en Britten is de fooi vaak al in het totaalbedrag opgenomen. ,,Hier geldt eigenlijk hetzelfde als bij ons in Nederland: fooi is een extra erkenning voor goede service, maar niet verplicht. Ben je ontevreden, dan geef je niets'', zegt Van Leggelo.

Zuidelijker, in Portugal, wordt fooi gezien als een aanvulling op het inkomen. Daarom is het gebruikelijk om 10 procent bovenop de eindrekening te geven. In buurland Spanje verwacht men geen fooi, al laten de meeste horecabezoekers 5 procent cash achter. Van Leggelo: ,,De Spanjaarden vinden alles prima, zolang je maar niet je portemonnee omkiepert op tafel. Dat wordt als vernederend ervaren.''

Fooi geven is ook niet standaard in Turkije, maar een bescheiden tip wordt wel op prijs gesteld. Meestal 5 tot 10 procent.

Svp géén fooi

Fijn voor knieperds: er zijn ook landen waar ze helemaal niet zitten te wachten op een extraatje. Zo geven Tsjechen en Slowaken nooit fooi; een overblijfsel van het communistische verleden.

Verder van huis: in Japan wordt fooi ervaren als een grove belediging. En dat geldt voor meer landen in Azië. Ook in Singapore, China en Vietnam wordt een fooitje niet gewaardeerd. ,,Een Vietnamees voelt zich ongemakkelijk als je fooi geeft'', bevestigt Phuong Nguyen van Vietnamees restaurant Kimmade in Utrecht. Al is dit met het opkomende toerisme wel aan het veranderen: ,,De jongere generatie vraagt wel steeds vaker om fooi. Geef hen iets extra's als ze je bijvoorbeeld rondleiden.''

In andere landen ligt het geven van fooi cultureel gevoelig. Op veel plekken in het Midden-Oosten mag je alleen als man fooi geven (behalve in Libanon, daar mogen vrouwen dat weer wel). Van Leggeloo: ,,Graag zo subtiel mogelijk, bijvoorbeeld door tijdens het handenschudden briefgeld in de hand te drukken.''

Let op: dat mag dan weer níét in Europa, omdat dit als kleinerend wordt ervaren. "Stop in Italië, Frankrijk of welk Europees land dan ook nooit geld in iemands borstzak of hand, maar leg het netjes op tafel bij vertrek'', adviseert de etiquette-expert.

Vooraf is slimmer

Fooi hoeft niet altijd achteraf te worden verrekend. Vooraf mag ook, en kan zelfs in je voordeel werken, bijvoorbeeld in een hotel. ,,Daarmee kweek je goodwill onder het personeel en gaan ze net wat harder voor je lopen'', stelt Van Leggelo. ,,En of je de fooi nu voor of na geeft, het uiteindelijke bedrag hoeft niet te verschillen.''

Mensen die je bagage dragen geef je per keer een euro voor het verslepen van je koffers. Voor kamermeisjes reken je twee euro per overnachting. Het geld laat je in de kamer op het nachtkastje achter. ,,Maar ook hier geldt: alleen als de service goed is. Een onopgemaakt bed of vieze badkamer hoef je niet te belonen.''

Campingpersoneel mag af en toe ook wat toegestopt worden, bijvoorbeeld in het restaurant, de supermarkt of op het terras.

Bij vertrek is het geven van fooi niet noodzakelijk. Was het verblijf prettig, dan mag je de rekening naar boven afronden.

Taxi, gids en reisleider

En wat geef je de taxichauffeur die je van de luchthaven naar het hotel rijdt? Of de reisgids die je drie weken lang op sleeptouw heeft genomen? Bij de taxichauffeur rond je het verschuldigde bedrag naar boven af, maar alleen als je veilig bent aangekomen en de rit prettig was. Ook de Uber-chauffeur kan een extraatje gebruiken, zelfs als dit al bij de prijs is inbegrepen.

Gidsen en reisleiders verdienen ook een fooi. Ze hebben je immers van hot naar her gesleept en je het mooiste van hun land laten zien. En in armere landen zijn ze vaak afhankelijk van tips. "Maar het maakt natuurlijk wel uit of je lang of kort op pad bent geweest,'' zegt Van Leggelo. ,,In het eerste geval geef je meer fooi dan in het laatste.''

Maar ik wil pinnen

En wat nu als ik betaal met pin of creditcard? Dat maakt het lastig om fooi achter te laten. ,,In Oostenrijk vraagt het horecapersoneel voor het pinnen of alles naar wens was en of je wat extra's wilt geven. Ze toetsen dan op het pinapparaat gewoon een hoger totaalbedrag in.''

Dat is wel zo netjes, want de opkomst van elektronisch betalen heeft ervoor gezorgd dat mensen minder fooi geven. Van Leggelo: ,,Pin dus iets meer of zorg dat je cash geld bij je hebt.''

,,Fooi is meer dan een blijk van waardering,'' vat Van Leggelo samen. ,,Het laat zien dat je je hebt verdiept in het gastland, dat je weet hoe het hoort. En dat betaalt zich terug. Zo krijg je niet alleen een betere service, maar ook een betere vakantie.''

09:24 Gepost door Rudoris | Commentaren (0) |  Print

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.