22-04-17

Het Hallerbos: alles wat u wilde weten maar nooit durfde te vragen

Ons land hoeft niet altijd negatief in de aandacht te staan: dezer dagen zijn we wereldnieuws dankzij de blauwe bloemenzee in het Hallerbos. Japanners, Amerikanen en Italianen: met duizenden zakken ze naar ons land af om het sprookjesachtige bloementapijt te bewonderen. Wat maakt het Hallerbos zo uniek? En hoelang kan u er nog genieten van de hyacinten? Vijf vragen.  

1. Waarom ziet net dit stuk bos helemaal blauw?

Helemáál uniek is de bloemenzee in het Hallerbos niet, maar dat de hyacinten op zo'n grote oppervlakte staan, is wel uitzonderlijk. "Voorjaarsbloeiers als de hyacint vereisen twee elementen: loofbomen en leemgrond", legt Pierre Kestemont van het Agentschap voor Natuur en Bos uit. Hij onderhoudt de website Hallerbos.be, die natuurliefhebbers op de hoogte houdt van de beste bezoekmomenten en waarop wandelkaarten te vinden zijn.

Toch komen hyacinten niet op grote schaal voor. "De helft van de hyacintenpopulatie staat op de Britse eilanden", zegt Kestemont. "De andere helft in Vlaanderen, Wallonië en het noorden van Frankrijk. Amerikanen en Aziaten die hyacinten willen zien, moeten naar hier komen. En dat doen ze ook."

©REUTERS

Het Hellegatbos in Westouter, de Scherpenberg in Heuvelland, het Brakelbos: het zijn maar enkele van de bossen die in het voorjaar bedekt worden onder een blauw tapijt. Wat het Hallerbos uitzonderlijk maakt, is de grote oppervlakte waar hyacinten staan.

Dat heeft grotendeels te maken met de geschiedenis van het bos. "Het Hallerbos is tijdens de Eerste Wereldoorlog bijna volledig kaalgekapt", aldus Kestemont. "Tussen 1930 en 1950 is het heraangeplant. Daardoor zijn alle bomen ongeveer even oud. Er werden honderden hectaren beukenhagen geplant. Op de plaatsen waar al hyacinten stonden, werden de omstandigheden plots ideaal, en in de loop van de jaren hebben de bloemen het bos helemaal ingepalmd."

Ook het Hallerbos heeft plekken zonder hyacinten, zegt hij. "Waar iets te veel zand aan de oppervlakte komt, wordt de grond te snel droog. En op plaatsen waar geen loofbomen maar naaldbomen staan, is de bodem te zuur."

2. Groeien er ook andere bloemen?

Het Hallerbos heeft - net als de andere oude bossen in Vlaanderen - een hele variatie aan voorjaarsplanten. Hier en daar zijn nog bloeiende narcissen te vinden, en de daslook komt volgens Kestemont weldra ook in bloei.

"Wat de hyacint opvallend maakt, is dat ze tapijtvormend is. Een gelijkaardige plant is de bosanemoon", zegt Kestemont. "Die komt veel ruimer voor dan de hyacint omdat ze minder gebonden is aan een leembodem."

Typisch voor zulke voorjaarsbloeiers is dat ze alleen voorkomen in oude bossen. Een oude bosbodem is nodig om de planten voldoende te voeden. "In het Hallerbos zijn de bomen weliswaar jong, maar er is wel een oude bosbodem, ouder dan 200 jaar, die op natuurlijke wijze ontwikkeld is."

©REUTERS

3. Wanneer kan ik best gaan?

Dit weekend wordt het waarschijnlijk druk in het Hallerbos. Wie rustig van het bos wil genieten (en daar de tijd voor heeft), komt beter tijdens de week. De nodige info daarover vindt u hier.

"Zolang de beuken en eiken zonlicht doorlaten, behouden de bloemen hun pracht", zegt Kestemont. "Krijgen ze twee dagen geen zon, dan verliezen ze hun kleur."

De massale bloemenzee is er gewoonlijk ongeveer acht tot tien dagen. Op dit moment bloeien nog niet alle bloemen. "Het Hallerbos heeft een heel gevarieerd reliëf", legt Kestemont uit, "en een gevarieerd microklimaat. Er zijn warmere en koelere plekjes. Op de koelere plekken komt de bloemenpracht trager op gang."

Hij raadt aan niet te wachten tot alle bloemen in bloei staan. "Elke zonnige dag is nu ideaal om het bos te komen bezichtigen", zegt hij. "Nu is het prachtig: boven het bloementapijt zijn schaduwen van de beukenblaadjes te zien." 

4. Mag ik er bloemetjes plukken?

©REUTERS

Bloemen plukken is verboden. Maar plukken is het niet het grootste probleem waarmee de bosbeheerders geconfronteerd worden, zegt Kestemont. "Twintig jaar geleden werd er meer geplukt dan nu. Nu is elke bezoeker een fotograaf. Iedereen wil met zijn smartphone de bloemenpracht vastleggen. Het probleem is dat velen daarvoor met hun materiaal in de bloemenzee gaan staan."

Hyacinten zijn geen tredplanten, zoals gras en paardenbloemen, legt hij uit. Als je erop loopt, verdwijnen ze. Dat heeft twee oorzaken. "Hyacinten zijn een bolgewas, niet groter dan een hazelnoot. Trap je daarop, dan staat er volgend jaar geen plant meer. De zaden die niet vertrappeld worden, vallen naast de plant op de grond. In de zomer gaan ze in rust, en met de eerste herfstregens komt er een klein worteltje uit. Dat probeert dan in de grond te dringen. Maar de vertrappelde grond is te vast, waardoor de wortel er niet in kan en het plantje uitdroogt."

In Engeland is getest hoe vaak de grond betreden mag worden vooraleer er geen bloemen meer komen. "Bij adelaarsvaren mag je 500 keer passeren, bij bramen 300 keer. Bij hyacinten heb je geen bloemen meer na 25 voetstappen. De duizenden bezoekers die we hier krijgen, zijn natuurlijk een veelvoud daarvan."

Die bezoekers zijn van harte welkom, benadrukt Kestemont. Wel worden ze gevraagd op de paden te blijven. "We zien dag na dag dat plantjes platgetrapt worden, en dat komt niet meer goed. Het blijven kale plekken. We proberen de sluipwegjes dicht te leggen met takken, maar mensen verslepen ze en gaan er toch in. Dat is pijnlijk. Dit is Europees beschermde natuur, en wij proberen het bos zo goed mogelijk in conditie te houden. Jaar in jaar uit wordt er voorzichtig mee omgesprongen. En in drie weken tijd zie je dat allemaal wat wegsmelten."

In Engeland werden in de drukst bezochte bossen maatregelen genomen. Zo wordt er tijdens de periode van de voorjaarsbloemen toegangsgeld gevraagd, waarmee toezichthouders betaald worden. Hier is het zover nog niet. "En dat is ook niet nodig als iedereen de discipline zou hebben om op de paden te blijven", zegt hij. "Als iedereen vanop de paden van de bloemen geniet, kan het nog lang blijven duren."

Sinds vorig jaar zijn er tijdens de weekends wel vrijwilligers aan de slag die helpen de bezoekers te ontvangen en wegwijs te maken.

©REUTERS

5. Hoe maak ik de perfecte foto van de bloemenzee?

De hyacinten mogen er op dit moment dan wel prachtig bij staan, dat is nog geen garantie op even prachtige foto's. Het samenspel van zonlicht, schaduwen en de chaotische natuur maakt fotograferen in een bos een moeilijke aangelegenheid. Wilt u de perfecte foto nemen - vanaf het wandelpad weliswaar - dan kan u een van de volgende tips proberen.

Als een algemene regel geldt dat het licht het best is in de ochtend, net na zonsopgang, en in de avond, net voor zonsondergang. Toch zal de belichting in het bos niet altijd ideaal zijn. Gelukkig telt het Hallerbos voldoende hyacinten, waardoor u er het meest idyllische schouwspel van licht en schaduwen kan uitpikken.

Krijgt u toch niet het gewenste contrast, dan kan u zelf licht toevoegen. Dat kan met behulp van de flits van uw toestel of een reflector (bijvoorbeeld een wit blad), waarmee u meer licht weerkaatst op het onderwerp.

Fotografeert u in tegenlicht, zorg er dan voor dat de zon achter een boomstam zit.

Het is niet altijd een goed idee om zoveel mogelijk bloemen op één foto te willen zetten. In een bos leidt dat vaak tot onrustige foto's. Breng daarom beter maar bepaalde stukken van het bos in beeld, en zorg daarbij voor een mooie verdeling van de boomstammen over het beeld.

04:41 Gepost door Rudoris | Commentaren (0) |  Print

De commentaren zijn gesloten.