20-11-16

Marteling in de States

Slachtoffers slepen bedenkers van de CIA-folteringen voor het eerst voor de rechtbank

Stefan Grommen - Bron: The Guardian
3Still uit uit een spot van Amnesty International, die waterboardingpraktijken aankaart.©amnesty international

Nepexecuties, waterboarding, anale penetraties, constante luide muziek, ijsbaden: het lijstje van de door de CIA toegepaste foltertechnieken op terreurverdachten in de periode na 9/11 is ronduit misselijkmakend. De twee geestelijke vaders van dat beruchte programma, de psychologen James Mitchell en Bruce Jessen, zijn nu aangeklaagd door verschillende zwaar getraumatiseerde overlevenden.

Bruce Jessen en Jim Mitchell. ©rv

De Amerikaanse burgerrechtenbeweging American Civil Liberties Union (ACLU) sleept de psychologen James Mitchell en Bruce Jessen voor de federale rechtbank in hun thuisstaat Washington, zo bericht The Guardian. Dat doet de organisatie namens twee overlevenden van het beruchte CIA-folterprogramma, de Tanzaniaan Suleiman Abdullah Salim en en de Libiër Mohamed Ahmed Ben Souden, en namens de familie van Gul Rahman die tijdens de folterpraktijken doodvroor. Salim, Ben Soud en de familie van Rahman eisen een schadevergoeding van op z'n minst 75.000 dollar.

Die drie werden in de periode na 11 september 2001 opgepakt en opgesloten in één van zogenaamde 'black sites' van de CIA: Guantánamo Bay, de Bagram-luchthaven in Afghanistan en Abu Ghraib in Irak. Ze werden er gefolterd door de Amerikaanse inlichtingendiensten volgens het programma dat Mitchell en Jessen hadden opgesteld. De aanklacht noemt het folterprogramma daarom een 'gezamenlijke criminele onderneming' en een 'oorlogsmisdaad', waarbij de CIA en de twee psychologen onder één hoedje speelden en waaruit Mitchell en Jessen financieel profijt haalden.

Miljoenencontracten
 
STEVEN WATT, EEN VAN DE ADVOCATEN VAN DE ACLU Jessen en Mitchell waren voormalige instructeurs in het Survival Evasion Resistance Escape (SERE)-programma van het Amerikaanse leger. Dat leerde soldaten technieken aan om folteringen te kunnen doorstaan en counteren. Ze 'optimaliseerden' de foltertechnieken die in die lessen aan bod kwamen en stelden voor om ze toe te passen op CIA-verdachten.
 
De eerste test daarmee gebeurde in de lente van 2002, toen Abu Zubaydah gevat werd. In die tijd dacht de CIA dat hij een vooraanstaande figuur was bij al-Qaida. Zubaydah werd in één maand maar liefst 83 keer gewaterboard en werd verschillende keren in hele krappe kisten opgesloten. Nog altijd zit Zubaydah opgesloten in Guantánamo Bay, hoewel de CIA al lang niet meer denkt dat hij bij al-Qaida hoort. Niettemin: de foltermethodes in 2002 leken de CIA-toplui overtuigd te hebben. In augustus van dat jaar kreeg het programma ook een wettelijke basis van het Amerikaanse ministerie van Justitie.


Het bedrijfje van Mitchell en Jessen tekende maar liefst 75 miljoen dollar aan contracten met de CIA, en ontving daarbovenop nog eens 6,1 miljoen dollar aan juridische onkosten, in het geval van een rechtszaak. De Amerikaanse president Barack Obama verbood de folterpraktijken onmiddellijk, om precies te zijn: op de tweede dag van zijn eerste ambtstermijn, maar de juridische onkosten van het bedrijf werden nog betaald tot 2012. De twee psychologen zelf verdienden op z'n minst elk een miljoen dollar aan de CIA-opdrachten.

Hoewel meerdere doorgedreven onderzoeksrapporten van de Amerikaanse overheid onthullingen publiceerden over het beruchte folterprogramma was tot dusver nog nooit iemand vervolgd. Deze rechtszaak tegen de 'onderaannemers' van de CIA is daarom een primeur. "Deze zaak wil er zeker van zijn dat de mensen achter het folterprogramma ter verantwoording worden geroepen, zodat de geschiedenis zich niet herhaalt", aldus Steven Watt, een van de advocaten van de ACLU, aan The Guardian. "Straffeloosheid bij foltering zou een gevaarlijk signaal zijn aan Amerikaanse en buitenlandse overheidsfunctionarissen."

©AFP

Vriesplastic

Salim zegt nog altijd nachtmerries te hebben van die periode

 

De verhalen die de gefolterde overlevers vertellen in een video van de krant zijn ronduit misselijkmakend. De Tanzaniaan Salim werd bijvoorbeeld met armen en benen geketend aan een metalen ring in zijn cel in Bagram. Zo werd hij in een dermate oncomfortabele houding gedwongen dat hij niet kon slapen. Hij werd geregeld overgoten met ijskoud water en dan ingepakt in een plastic laken, waardoor hij haast bevroor. Salim vertelt dat hij de pijnstillers die hij er kreeg verzamelde, zodat hij op termijn een voldoende grote dosis had om zelfmoord te plegen. Die zelfmoordpoging mislukte. Hij zegt nog altijd nachtmerries te hebben van die periode.

De Libiër Ben Soud werd naar een CIA-site in Afhanistan gebracht, waar hij gedurende lange periodes maar een paar minuten slaap kreeg per nacht. Ook hij werd in pijnlijke houdingen gedwongen, kreeg voortdurend luide muziek te horen en werd wakker gehouden door zijn bewakers. 's Nachts moest hij soms om het halfuur een kwartier naakt rondlopen in de gevangenis. Ook werd hij onderworpen aan soort van waterboarding, waarbij hij op een draaiend paneel werd gebonden met een kap over het hoofd. De bewakers goten dan emmers koud water over hem heen. Ook de vriestechniek met een plastic laken, die Salim beschreef, moest Ben Soud ondergaan.

Hoewel de twee aangeklaagde psychologen niet aanwezig waren tijdens de folteringen, worden ze in de aanklacht wel verantwoordelijk geacht voor het uitwerken van de foltertechnieken zelf.

Amerikaanse leger pleegde mogelijk oorlogsmisdaden in Afghanistan

 
1Een Amerikaanse militair in Afghanistan. ©AFP

Het Amerikaanse leger en de Amerikaanse inlichtingendienst CIA hebben in 2003-2004 mogelijk oorlogsmisdaden begaan in Afghanistan tegenover gevangenen. Het zou gaan over marteling en wrede behandeling, aldus een aanklager van het Internationaal Strafhof maandag.

"Er is voldoende reden om aan te nemen dat de leden van het Amerikaanse leger en de CIA, tijdens het verhoor van gedetineerden, methodes hebben gebruikt die onder oorlogsmisdaden vallen", aldus aanklager Fatou Bensouda in een rapport over de eerste inleidende onderzoeken.

Op basis van de informatie waarover ze beschikt, denkt Bensouda dat minstens 61 gevangenen in Afghanistan door strijdkrachten gefolterd werden. CIA-leden zouden hetzelfde gedaan hebben bij minstens 27 gevangenen in Afghanistan, maar ook in Polen, Roemenië en Litouwen.

Volgens Bensouda gaat het niet om alleenstaande gevallen, maar is er reden om aan te nemen dat de misdaden het gevolg waren van een beleid waarbij informatie verkregen werd door wrede ondervragingstechnieken toe te passen.

Washington heeft het Statuut van Rome, het stichtingsverdrag van het Internationaal Strafhof, nooit geratificeerd. Daardoor is het erg onwaarschijnlijk dat Amerikaanse soldaten ooit vervolgd zullen worden door de rechtbank in Den Haag.

14:52 Gepost door Rudoris | Commentaren (0) |  Print

De commentaren zijn gesloten.